Archief voor maart, 2013

Wanneer de vrede uitbreekt

Prisoners4

(Engelstalige versie: ga naar mijn weblog Ave Mundus)

De eerste intifada duurde van 1987 tot 1993, de tweede van 2000 tot 2005. Staat de derde nu dan voor de deur? Je hoeft niet in historische cycli te geloven om met die mogelijkheid rekening te houden. Hoewel Westerse media het kennelijk amper vermeldenswaard vinden, is de situatie voor de Palestijnen zelden uitzichtlozer geweest. Van een vredesproces is al jaren geen sprake meer, de bouw van nederzettingen wordt onverdroten voortgezet, het kolonistengeweld neemt almaar toe en de Westelijke Jordaanoever zucht onder een economische crisis zonder weerga, na jaren van kunstmatige, donor-gerelateerde groei.

Toch zal het mogelijke uitbreken van een grootschalige opstand vrijwel volledig afhangen van wat er met de gevangenen gebeurt.

Sinds president Mahmoud Abbas erin slaagde de status van Palestina bij de VN te verhogen en Israël met diverse strafmaatregelen reageerde, staan de verhoudingen ouderwets op scherp. En dan wordt de manier waarop Israël de Palestijnse gevangenen behandelt – een constant pijnpunt – vanzelf de krachtigste katalysator van het nationale ongenoegen. Zeker wanneer een aantal gedetineerden al zeer lange tijd in hongerstaking is en er een Palestijn overlijdt die door de Israëlische veiligheidsdienst Shin Bet voor ondervraging werd vastgehouden. Aan een hartaanval, zo verluidt, maar Palestijnen die dit geloven moeten met een lampje worden gezocht.

Er hoeft maar een van de hongerstakers in gevangenschap te sterven en de derde intifada is een feit. Dat denkt ten minste Badran Jaber (68), die zelf 17 jaar in Israëlische gevangenissen doorbracht en ooit gelijktijdig met zijn vijf zonen vast zat. De kwieke, besnorde senior in pak met stropdas en een roodgeblokte kefiyeh, gedrapeerd in traditionele bedoeïnenstijl – in tegenstelling tot postmoderne David Beckham-stijl – was in 1967 mede-oprichter van het Marxistisch-Leninistsche Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), dat in de jaren zestig en zeventig bekendheid verwierf door vliegtuigkapingen en bloedige aanslagen op burgers. Het PFLP staat bij de EU en de VS nog altijd als terreurorganisatie te boek.

Badran Jaber, een oudgediende van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, zat 17 jaar van zijn leven in Israëlische gevangenissen

,,Geloof het of niet, vreedzaam verzet heeft altijd mijn voorkeur gehad,’’ verkondigt hij nu, gezeten aan een druk pleintje in de Palestijnse stad Hebron, waar hij een solidariteitsbijeenkomst met de hongerstakende gevangenen bezoekt. ,,Het probleem is: zal het genoeg zijn? Kan het vreedzaam blijven? Israël heeft de onhebbelijke gewoonte steeds met groot machtsvertoon te reageren op elk verweer dat wij op touw zetten. Geeft niet, dat zijn we gewend. Alleen: we staan nu wel met de rug tegen de muur. De werkloosheid is 35 procent, er is geen geld, er zijn geen banen, het is lang geleden dat we onze vooruitzichten zo beroerd waren.  Hoe lang wilt u nog dat wij ons als koorknapen blijven gedragen?’’

Collectieve hongerstakingen zijn al decennia lang een beproefd middel van Palestijnse gevangenen om een betere behandeling af te dwingen. De PFLP-er was als gevangene bij tal van dergelijke acties betrokken. ,,Ik weet hoe het voelt. Na drie weken begint alles pijn te doen: je benen, je ogen, je ellebogen. En dan te bedenken dat een van onze helden het nu al meer dan een half jaar volhoudt!”

In 1988 leidde de veteraan een hongerstaking in een beruchte noodgevangenis in de Negev Woestijn, inderhaast opgericht omdat bestaande Israëlische huizen van bewaring uitpuilden van Palestijnse gevangenen. ,,Ik wist rechter Shemgar van het Israëlisch Hooggerechtshof te overreden tot een  bezoek. Ik overhandigde hem wat van onze dode huisdieren: slangen, spinnen en schorpioenen en zo. Hij was zo goed om onze omstandigheden onmenselijk te noemen, maar deed weinig tot niets.’’

Lees meer